Stimuleer Open Innovatie in de publieke dienstverlening

Minder doen is meer laten gebeuren

De overheid kan meer gebruikmaken van de kennis en creativiteit van burgers en van professionals bij gemeenten, zorginstellingen, scholen. Dat verbetert de afstemming van publieke diensten op de behoeften van burgers en verhoogt de kwaliteit. Daartoe moet de overheid professionals en burgers meer ruimte geven en zichzelf beperken tot regievoering. Dat is de strekking van het advies Meer laten gebeuren – Innovatiebeleid voor de publieke sector dat de Adviesraad voor het Wetenschaps- en Technologiebeleid (AWT) vandaag aanbiedt aan Staatssecretaris Bijleveld van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.

De AWT vindt dat innovatie in de publieke sector meer ruimte en meer stimulans verdient. AWT-voorzitter Joop Sistermans: ‘Schep voorwaarden voor zelforganisatie. Dat is de voornaamste opgave voor de overheid. Zelforganisatie mobiliseert kennis en ervaring van professionals en burgers. Dan ontstaat een proces van Open Innovatie in de publieke dienstverlening.’

Meer ruimte bieden
Om zelforganisatie te bevorderen, moet de overheid heldere kaders stellen. Doelstellingen, verantwoordelijkheden, spelregels en financiële randvoorwaarden dienen duidelijk te zijn. Het is van belang dat de overheid waar mogelijk aan publieke dienstverleners ruimte biedt om te concurreren en te experimenteren. Ze moet burgers zoveel mogelijk in de gelegenheid stellen tussen dienstverleners te kiezen, ook wanneer ze met publieke middelen voor diensten betalen.

Prikkels geven
Professionele dienstverleners moeten meer voor innovatie beloond worden. Initiatief en creativiteit verdienen erkenning en rugdekking van bestuurders en politiek. Innovatie mag niet ontmoedigd worden door elke efficiëntieverbetering af te straffen met een onmiddellijke korting op het budget.

Garanties bieden
De overheid moet wel een adequaat niveau van dienstverlening voor iedereen garanderen. Niet alle burgers willen of kunnen immers kiezen tussen aanbieders. Daarom dient de overheid te zorgen voor goede default options. Het zou verder goed zijn als zij minimumeisen formuleert voor kwaliteit en toegankelijkheid. Ook moet ze zorgen voor meer samenhang in de dienstverlening en afstemming tussen dienstverleners.

Leervermogen versterken
Kennis en innovaties moeten sneller doorstromen. Daartoe dient de overheid voor betere mechanismen voor kenniscirculatie te zorgen. Ze kan meer sector- of themagerichte netwerkorganisaties oprichten, zoals in een aantal sectoren al bestaan. Door middel van benchmarking kunnen publieke organisaties hun prestaties vergelijken met die van soortgelijke organisaties in binnen- en buitenland.

Bron: AWT, Adviesraad vor wetenschaps en technologiebeleid

In gesprek met Nederland over de Randstad

Minister Cramer (Ruimte en Milieu) vraagt alle burgers hun mening te geven over de toekomst van de Randstad. 2040 klinkt nog heel ver weg. Toch moet het kabinet nu keuzes maken om de Randstad ook in de toekomst aantrekkelijk te houden.
Belangrijke vragen zijn: Moet nieuwe verstedelijking zoveel mogelijk worden gespreid om een verkeersinfarct te voorkomen of is concentratie van het stedelijk gebied wenselijk? Is het beter om te gaan wonen, werken en leven in de delen van Nederland die boven zeeniveau liggen? Of accepteren we de risico’s en maken wij van de Randstad de meest veilige delta ter wereld?
Ik schat zo in dat er heel veel kansen liggen voor innovatie.

Geef uw mening
Het ministerie van VROM hoort graag wat u er van vindt. En nodigt u uit om mee te doen aan een grootschalige toets over de toekomst van de Randstad. In dit onderzoek krijgt u keuzes voorgelegd en wordt gevraagd wat u belangrijk vindt voor de Randstad in 2040. Meedoen met dit onderzoek kan tot 23 april kost ongeveer 15 minuten en levert een belangrijke bijdrage aan de toekomstvisie.

Is dit wat voor u? Ga dan naar de website om mee te doen.

Innovatie in de zorg of in sport?

Nadenken over de toekomst van de zorg moet je niet zo af en toe doen, maar eigenlijk elke dag. Door mensen van binnen VWS, maar zeker ook door mensen van buiten het ministerie. Dat zei minister Klink bij de opening van het debat over de toekomst van de zorg. Op de website van het ministerie van VWS staat een het dossier dat sinds begin 2007 wordt gevuld met een digitaal debat.

Wat ik interessanter vind nu de discussie over sport en de olymische spelen in China zo hevig oplaait is dat Jet Bussemaker afgelopen maand in China is geweest om de handelscontacten op het terrein van sport en innovatie tussen China en Nederland te versterken. Wat is daar eigenlijk uitgekomen?

Balkenende spreekt klare taal

Ik ben blij met de duidelijke taal die premier Balkenende vandaag tijdens het VNO-NCW congres heeft uitgesproken. Echt taal zoals je die van een leider mag verwachten. Mijn complimenten. Op de website nu.nl staat het hele verhaal kort omschreven.
Wat natuurlijk het meest relevant is voor u als lezer van Nederland innovatief is de volgende passage:
“Naast meer tempo bij het nemen van besluiten is ook een innovatieve mentaliteit belangrijk,” zei de premier. “We moeten een omslag van denken maken. Innovatie is niet ‘punt 4 op de agenda’. Innovatie is een manier van denken en werken. Een stijl van leven.”
En zo is het maar net meneer Balkenende!
Wanneer zullen we deze droom echt omarmen?

Na open innovatie komt open source

In een persbericht deelt staatssecretaris Heemskerk vandaag het volgende mee.

De overheid kiest voortaan bij gelijke geschiktheid voor open source software. Dat zegt staatssecretaris Heemskerk. Hij debatteert woensdag 12 december 2007 met de Tweede Kamer over open source.

Het kabinet ziet in open source software een belangrijk hulpmiddel om administratieve lasten te verminderen en maatschappelijke problemen aan te pakken, zegt Heemskerk in een ingezonden stuk in het Financieele Dagblad.

De staatssecretarissen Heemskerk en Bijleveld van Binnenlandse Zaken presenteerden in september 2007 een actieplan voor open source en open standaarden. In dit plan worden voorstellen gedaan om de digitale gegevensuitwisseling tussen bedrijven, overheden en burgers te verbeteren.

‘Open source software heeft veel voordelen die we te lang over het hoofd hebben gezien,’ aldus Heemskerk. Volgens de staatssecretaris kan bijvoorbeeld veel geld bespaard worden op licentiekosten.

Bovendien is de afhankelijkheid van een leverancier minder groot. ‘Je bent niet afhankelijk van één of enkele leveranciers en innovatie krijgt een kans,’ aldus de staatssecretaris.

Octrooicentrum Nederland heeft onlangs een haalbaarheidstoets gedaan voor het gebruik van open source software. De resultaten van het onderzoek waren positief. De aanbevelingen uit het onderzoek worden momenteel uitgewerkt en medio volgend jaar wordt een besluit genomen over de ingebruikname.

Open-sourcesoftware is software waarvan de broncode openbaar is. Hierdoor kan de gebruiker deze zelf aanpassen. Een bekend voorbeeld is de internetbrowser Mozilla Firefox. Een ander voorbeeld van het toepassen van open source in de overheidspraktijk is de gemeentelijke basisadministraties. Hier wordt in een periode van 5 jaar 30 miljoen euro bespaard.

Eindelijk het licht gezien beste overheid?

Overheid nog niet doordrongen van innovatiekracht

Vandaag prijkt op de website Science Guide een boeiend en helder artikel over innovatie bij de overheid. Nederland mag zich rekenen tot een van de gelukkigste landen ter wereld voor wat betreft innovaties. HAN-lector Frans Nauta stelt voor om een jaarlijkse innovatiekorting in te voeren van 1% op alle rijksuitgaven en deze te storten in een publiek fonds. Daaruit kunnen dan structurele aandacht en middelen worden gefinancierd voor vernieuwende dienstverlening. Een prachtig plan lijkt me zo.
Hij zegt ook dat de overheid nog niet goed is doordrongen van haar innovatievermogen. Er is geen norm voor innovatie en ze komen eigenlijk niet verder dan goed bedoeld amateurisme. Tja het zou kunnen maar normen in innovatie? Innovatie gaat gewoon ook over bevlogenheid, dat maakt het ook zo leuk. En niet iedereen is nou eenmaal bevlogen. Geef dus gewoon ruimte aan de bevlogenen en steun ze met aandacht en de nodige centen om te experimenteren. De innovaties zullen dan snel ontstaan.

Creativiteit is als een diepvriesproduct

Ik zie een duidelijk veranderende rol van de overheid. De overheid gaat van een meer beleidsmatig/toetsende rol naar een steeds meer regisserende rol. Dit is al zichtbaar binnen de ruimtelijke ontwikkeling. Gemeentes hebben minder grond in handen, moeten meer samenwerken met corporaties en projectontwikkelaars. Om deze ‘nieuwe’ rol goed te kunnen vervullen en grip te blijven houden op een kwalitatief en maatschappelijk gewenste ruimtelijke ontwikkeling, zal de ambtenaar zich meer regisserend moeten opstellen.

Om deze regisserende rol goed te kunnen vervullen zal de ‘nieuwe’ ambtenaar zichzelf moeten ontwikkelen tot een ondernemende en creatieve ambtenaar. Een ambtenaar die niet gezien wordt als iemand waar je als marktpartij alleen maar last van hebt, maar iemand waarmee het prettig samenwerken is en waarmee er gekeken wordt naar de rekbaarheid van de wet! Dit is niet mijn beeld is van de huidige ambtenaar. Ik zie vooral hardwerkende mensen, met een groot verantwoordelijkheidsgevoel richting de maatschappij met weinig creativiteit.

Het openbaar bestuur heeft ambtelijke creativiteit nodig. Een ‘bureau-basher’ vindt altijd wel voorbeelden om deze stelling te onderbouwen. Maar het is de moeite waard om er eens met een andere bril naar te kijken. ‘Er is meer dan het oog ziet.” Zou het niet zo kunnen zijn dat er wel voldoende creativiteit aanwezig is binnen het openbaar bestuur, maar dat deze creativiteit niet tot ontwikkeling kan komen? Of zoals Loesje het zo mooi omschreef: “Creativiteit is als een diepvriesproduct, je hoeft het alleen maar te ontdooien.”

De Rode Dodo wil ambtelijke creativiteit graag stimuleren en daagt u uit om eens een andere bril op te zetten. Ambtelijke creativiteit is geen contradictio in terminis. Het is niet altijd zoals het lijkt. Kijk op: http://www.rodedodo.nl/

Bron: Intermediar publieke zaken