potentiele oliecrisis leidt tot creativiteit

Creativiteit en innovatie zijn positieve gevolgen van een naderende oliecrisis. In Amerika wordt hier al hardop over gesproken, in Europa is dat nog niet het geval. Gisteren stond op nu.nl al het bericht dat KLM wil gaan testen of het mogelijk is de vliegtuigen te tanken met Kerosine die uit algen gewonnen wordt. Deze technologie is vrij nieuw en wordt nog niet grootschalig toegepast. Maar er vindt wel al veel onderzoek naar plaats. Nu dat KLM dit soort nieuwe technologie omarmt is de kans groot dat de ontwikkeling een postieve impuls krijgt. Algen zijn immers overal waar water een (te) hoog voedingsstoffen gehalte heeft. En zelfs in zee ontstaat soms grote algenbloei. Als dit op een gecontroleerde wijze kan plaatsvinden en deze energiebron op grote schaal wordt benut raken we op den duur minder afhankelijk van de olie en andere fossiele brandstoffen. Bijkomend voordeel is dat we geen land hoeven te gebruiken maar water voor het maken van biobrandstoffen. Zo zie je maar weer dat crisissen en chaos heel nuttig kunnen zijn.

Topinstituut voor innovatie en technologie komt er

Het Europees Parlement heeft vandaag ingestemd met de oprichting van een Europees instituut voor Innovatie en Technologie (EIT). Het instituut moet een netwerk worden van Europese onderzoekers dat vooral het onderzoek naar klimaatverandering, energie en informatietechnologie gaat stimuleren. Dat meldt nu.nl
In Nederland is al zo’n topinstituut voor watertechnologie genaams TTI-W in Leeuwarden. Hopelijk sluiten ze bij elkaar aan. Waar het zal komen is nog onduidelijk. Wenen, Boedapest, het Poolse Wroclaw en Straatsburg worden genoemd.

De week van Nederlands zand en water

Om nog maar even terug te komen op het vorige bericht waarbij Nederland zichzelf weer op de wereldkaart zet. Gisteren is er een brainstorm gehouden met zo’n zeventig ingenieurs, wetenschappers, baggeraars en financiers om te kijken wat de mogelijkheden zijn voor het Nederlandse kusteiland. Het is een geweldig idee dat Nederland in staat stelt te laten zien dat we het “spelen” met zand en water nog lang niet zijn verleerd. Dat staat in een bericht in de Financiele Telegraaf gisteren.
De vorm van een tulp is natuurlijk een mooi symbool dat typisch Nederlands is, maar of het ook echt die vorm zal krijgen is nog maar de vraag. Dat lijkt me ook geen doel op zich. Ik ben het luikend eens met Suzanne Hulscher, hoogleraar waterbeheer aan de TU Twente, dat Nederland toe is aan het feit om de wereld iets nieuws te laten zien. Het is natuurlijk niet helemaal nieuw maar de toepassingen die je zou kunnen bedenken voor het eiland kunnen wel heel nieuw zijn. Zoals bescherming tegen overstroming, energie opwekking uit golfenergie, of een vliegveld op zee. Ik denk dat de combinaties die gevonden worden de grote kracht van het idee zullen zijn. Een ding staat vast, er is heel veel daadkracht nodig om dit idee ook daadwerkelijk te realiseren. Ik hoop van harte dat dit gaat lukken. Zet hem op!

Een tweede groot idee is de zogenaamde zandmotor. Het gaat hierbij om de opspuiten van een superduin voor de kust tussen Hoek van Holland en Scheveningen. Door stroming langs de kust en de wind geeft het duin zijn zand langzaam af en is de verwachting dat het strand breder wordt. Dit idee heeft ook veel potentie en is qua ontwikkeling nu een stap dichterbij dan op het eerste gezicht lijkt. De provincie wil ermee aan de slag, maar de financieen zijn nog niet rond te krijgen. Hopelijk gaat ook dit idee werkelijkheid worden.
Een opsomming van de ideeen is te lezen op waterforum online.

Olietekort is geen probleem, er zijn alternatieven

Vandaag kreeg ik van Mathijs Bouman een link doorgemaild. Leuk!
Dure olie, klimaatpaniek en miljardensubsidies. Het zijn gouden tijden voor de Willie Wortels van de alternatieve energie. Ideeën genoeg, en nu is er ook nog geld om de plannen uit te voeren. Lees op de website Z24 meer hierover.
Tegelijkertijd verschijnt er op nu.nl het bericht dat de nieuwe subsidieregelingen voor groene energie tot niets leiden. Dat zegt althans Willem Vermeend, investeerder in zonne-energie in de Pers. Wellicht iets om over na te denken.

De agenda voor 2008

Vanavond was in VPRO’s Tegenlicht de documentaire agenda 2008 te zien. Een boeiend verhaal over de vragen:
Waarin moeten we volgend jaar beleggen om binnen te lopen? Beantwoord door Jim Rogers.
Hoe gaan de economische ontwikkelingen ons leven beïnvloeden? Beantwoord door Peter Schwartz
En komen we nog ergens met het identiteit- en/of integratiedebat? Beantwoord door Tariq Ramadan
Voor elke mens met verstand en gevoel voor de toekomst een must om te kijken naar de antwoorden van deze drie heren met voorspellende gave. Dat kan nog in de herhaling en later ook op internet. In de volgende afleveringen zal het ook gaan over de wereld van morgen.
Welcome to the real world….

Hoeveel water is er nodig voor een T-shirt?

Volgens het bericht op de compleet nieuwe website van het Wereld Natuur Fonds is dat voor sommige producten schrikbarend veel. Een paar voorbeelden die het WNF in een top 5 samenstelde van dagelijkse producten en het water dat nodig is om ze te produceren. Daarbij is het waterverbruik tijdens het gehele groei- en productieproces meegerekend.
1. Katoenen T-shirt (korte mouw) – 2.700 liter (het antwoord!)
2. Reep chocola (puur) – 2400 liter
3. 100 gram rundvlees – 1.550 liter
4. Kop koffie – 140 liter
5. Boterham – 40 liter

Ik weet het niet maar biedt dit geen goede uitdaging om eens innovatief aan de slag te gaan met het watergebruik in Nederland en daarbuiten? Schoner produceren was jaren geleden een TV programma van de Tros, gepresenteerd door Tineke Verburg. Toen werd hier nog geen aandacht aan besteed kan ik me herinneren. Nu wel gelukkig in andere media.

Slim pauzeren helpt volgens Balkenende

“Slimmer werken is slimmer pauzeren”, zegt premier Balkenende. Hij was in zijn hoedanigheid als voorzitter van het Innovatieplatform op 6 december een van de sprekers op het congres Nederland Innoveert over sociale innovatie in het WTC-gebouw in hartje Rotterdam.

“Weet u wat vergaderen jaarlijks kost in Nederland”, vraagt premier Balkenende aan de zaal. Hij geeft zelf het antwoord: 60 miljard euro. Dat kan effectiever, meent hij. Zijn suggestie: Las eens een stilte in tijdens een vergadering, dat levert nieuwe, frisse ideeen op. Voor een zaal met 300 toehoorders voegt Balkenende de daad direct bij het woord en zwijgt een paar minuten. “Ziet u wel”, zegt hij ten slotte: “Spreken is zilver, zwijgen is goud.”

Het congres Nederland Innoveert – slimmer werken, meer winst – is in opdracht van het Innovatieplatform georganiseerd door SenterNovem en heeft als doel kennis met elkaar te delen over de ‘zachte kant’ van innovatie. Plenair wordt het algemene verhaal neergezet, terwijl in diverse sessies de diepte wordt gezocht, concrete projecten worden belicht en problemen besproken.

“Een stilte kost niets en wellicht dat het u iets oplevert, vervolgt Balkenende. Zelfs planten hebben een gunstig effect op productiviteitsverhoging. Ondernemers die willen vergroenen weten dus waar ze kunnen beginnen”, zegt hij lachend. Dan serieus: “Nederland dreigt de aansluiting met de Europese kopgroep te verliezen. Om bij te blijven moeten we een stapje bijzetten door slimmer te gaan werken.” In de hectiek van de dagelijkse praktijk is daar vaak te weinig aandacht voor.

Medewerkers plannen zelf vakantie
Volgens Melek Usta, lid van het Innovatieplatform, is slimmer werken het optimaal inrichten van de werkplek (ergonomie) en van werkprocessen. Daarnaast is de managementstijl heel belangrijk. “Het management moet talent benutten en medewerkers ruimte geven, bijvoorbeeld door ze zelf de werktijden te laten bepalen of roosters te laten maken.” Aandacht voor creativiteit en de mens is volgens haar ook belangrijk. Het verhoogt de tevredenheid van medewerkers, waardoor de arbeidsproductiviteit stijgt.

Volgens Balkenende moeten kinderen op school al spelerderwijs kennis maken met ondernemen. En waarom zou je elke dag in de file gaan staan? Zo nu en dan kan telewerken best een uikomst zijn, vinden ook de meeste aanwezigen in de zaal. Werken in zelfsturende projectteams, waarbij mensen met diverse achtergronden samenwerken, levert ook vaak veel op. Net als samenwerking met andere bedrijven, binnen of buiten de landsgrenzen.

Aandacht voor licht- en luchtkwaliteit
Burgemeester van Rotterdam Ivo Opstelten breekt een lans voor bedrijfsverzamelgebouwen. “In de voormalige Van Nelle-fabriek bijvoorbeeld zitten veel creatieve bedrijven”, zegt hij. “Die delen voorzieningen, leren van elkaar en helpen elkaar bij het uitvoeren van opdrachten.” Het is dan ook niet toevallig dat de Priva-campus in de Lier uit handen van Balkenende een prijs ontving voor de meest innovatieve werkomgeving van Nederland. In het gebouw is onder meer aandacht besteedt aan duurzaamheid, luchtkwaliteit, klimaatbeheersing en goede belichting.

Meer informatie: www.ditismijnwerkplek.nl
en www.nederland-innoveert.nl.

Bron: Senternovem

Wordt Nederland de eerste Cradle-to-Cradle natie ter wereld?

Met daarin Almere als koploper en eerste stad ter wereld? Voor wie het nog niet weet, Cradle to Cradle is een filosofie van William McDonough die uitgaat van het principe dat afval een grondstof is voor iets nieuws.
In oktober 2006 zond de VPRO een documentaire uit hierover. Hierin toonden de chemicus Michael Braungart en de architect William McDonough aan dat groei goed kan zijn voor mens en milieu én voor de ondernemer. Via innovatie kan er een duurzame consumerende en producerende samenleving ontstaan zonder schuldgevoel over het milieu”, schrijft de VPRO dan ook op de website van Tegenlicht. Vanavond (maandag) zal de architect te zien zijn met Adri Duivesteijn, wethouder van de gemeente Almere. Omdat de VPRO nu een vervolg wil op die uitzending in 2006 maar dan met een Nederlandse invalshoek. Kijk ook op een van mijn eerste berichten op deze weblog hierover.

Tegenlicht wordt uitgezonden op maandag 26 november 2007 20:55 op Ned 2 en herhaald op dinsdag 27 november 2007 01:15 Ned 2.

Op een of andere manier doet mij de uitspraak “afval is voedsel” denken aan de uitspraak van de haai Bruce in Finding Nemo. Hij zegt daarin: “Vissen zijn vrienden, geen voer.”

Strijd tussen ‘Maastricht’ en ‘McKinsey’ over klimaatverandering

Op donderdag 22 november strijden Gerd Leers, burgemeester van Maastricht en Wiebe Draijer, managing director McKinsey in Rotterdam met elkaar over het beste idee voor een duurzame wereld. Waar iedereen bij klimaatverandering denkt aan doemscenario’s, zien beide mannen kansen voor Nederland. Hun ideeën presenteren zij tijdens de debatreeks Meeting the Minds.

In de debatreeks strijden iedere keer twee prominente Nederlandse denkers tegen elkaar over het beste plan voor een duurzame wereld. Bezoekers aan het debat kunnen hun mening hierop geven. De toegang is gratis. Geïnteresseerden kunnen zich aanmelden via www.meetingtheminds.nl.

Investeren in hooggelegen gebieden
Burgemeester Gerd Leers ziet kansen in de opwarming van de aarde. Het stijgen van de zeespiegel vergt volgens hem andere beleidskeuzes van het Rijk. Nu Nederland als gevolg van klimaatverandering langzaam dreigt onder te lopen, vindt hij dat er meer in hooggelegen gebieden moet worden geïnvesteerd, zoals zijn ‘geliefde’ Limburg. Leers is voorstander van energievoorzieningen als gasexpansie, warmtewisseling, zonnecollectoren en waterkracht.

Nederland: ideeënland
Ook McKinsey-directeur Wiebe Draijer denkt dat er kansen liggen op het gebied van energie. Hij ziet Nederland als ideeënland met een enorm potentieel. Omdat in ons land vooraanstaande wetenschappers en instellingen hecht samenwerken met het bedrijfsleven. Hij is ervan overtuigd dat Nederland op het gebied van energie en duurzaamheid het voortouw kan nemen. Of Leers en Draijer het met elkaar eens kunnen worden, komen we te weten op donderdag 22 november.

Wat te doen met 500 miljard euro?
Het debat tussen Leers en Draijer is onderdeel van de debattenreeks Meeting the Minds, waarin de vraag centraal staat ‘Hoe besteedt u de komende vijf jaar 500 miljard euro om de wereld duurzamer te maken?’. ABN AMRO organiseert de debatten in samenwerking met FD Intelligence.

Praktische informatie
De bijeenkomsten vinden plaats op het schip ‘Ocean Diva’, Wilhelminakade Rotterdam (ter hoogte van de Cruise Terminal, Wilhelminakade 699). Het debat begint om 19.45 uur (ontvangst vanaf 19.00 uur) en duurt tot 22.00 uur. Deelname is gratis. Aanmelden via www.meetingtheminds.nl.

De volgende debatten zijn op:

Donderdag 17 januari 2008
Rein Willlems, lid van de Eerste Kamer voor het CDA en voormalig president-directeur van Shell Nederland versus Peter Bakker, voorzitter van de Raad van Bestuur TNT NV

Donderdag 21 februari 2008
Bernard Wientjes, voorzitter van VNO-NCW versus Roel Pieper, hoogleraar e-commerce aan de Universiteit Twente en managing director Favonius Ventures

Duurzaamheidsdebat: meeting the minds

Greenpeace ziet geen heil in gedragscampagne alleen.
Bouwend Nederland zet in op creatief omgaan met ruimte.

Liesbeth van Tongeren, directeur Greenpeace en Elco Brinkman, voorzitter Bouwend Nederland debatteerden op 26 oktober in Amsterdam met elkaar en met het publiek over hun visie op een duurzame wereld. Tijdens dit debat, met de titel ‘Meeting the minds’, presenteerden zij hun ideeën waarmee ze de wereld in vijf jaar duurzamer zouden willen maken. Van Tongeren gaf daarbij aan dat zij niets ziet in alleen campagnes gericht op gedragsverandering. Brinkman wil geluidswallen aantrekkelijk maken en inzetten voor sociale functies.

Visreservaten
Van Tongeren wil met 500 miljard euro vooral investeren in energie-efficiëntie, door een versnelde overgang naar duurzame energie. Door deze overgang zullen de energie-uitgaven volgens haar dalen. ‘In 2030 kunnen we hiermee jaarlijks zo’n 200 miljard euro besparen.’ Geld dat Van Tongeren in wil zetten voor nieuwe investeringen op het gebied van duurzaamheid. Daarnaast vindt zij het van belang om te investeren in de visstand. Zij wil de Europese vissersvloot saneren en 40 procent van alle zeeën inrichten als visreservaat. Ook investeringen in het behoud van oerbossen staat op haar agenda.

Goed gejat
Volgens Van Tongeren zijn veel bestaande ideeën op duurzaamheidsgebied reeds ontwikkeld, maar worden ze niet gebruikt. Daarom moet er een GoedGejatfonds komen dat een premie verstrekt als je bestaande duurzaamheidsideeën van elders gebruikt en direct toepast. Campagnes gericht op gedragsverandering hebben volgens Van Tongeren te weinig resultaat en werken te langzaam. Daarom wil zij insteken op maatregelen die alle mensen gelijk treffen en waarbij duidelijk is dat de vervuiler betaalt. Dat brengt volgens de directeur van Greenpeace wel gedragsverandering te weeg.

Geen stop op mobiliteit
Brinkman gooit het over een totaal andere boeg. In zijn betoog stond mobiliteit boven aan. Mobiliteit kunnen we volgens hem niet terugdringen. Mensen reizen met een doel. Zij gaan niet voor de lol in de auto of trein zitten. Het credo in zijn verhaal is dan ook ‘Zet geen stop op mobiliteit’. Volgens Brinkman kan dat met 500 miljard euro makkelijk. Met dit bedrag liggen technisch oplossingen of organisatorisch slimmer aanpakken van mobiliteit in het verschiet. We moeten werken aan ‘en’ ‘en’. Economie en milieu kunnen samen gaan.

Dubbeldekker weg
Om reisafstanden te verkorten denkt de voorzitter van Bouwend Nederland aan het bijelkaar brengen van een aantal functies zoals wonen, werken, recreëren, onderwijs, verzorging. Ruimte besparen kan volgens hem door wegen boven of onder elkaar te bouwen. ‘Waar een wil is, is een dubbele weg. Woningen kunnen we ook over de infrastructuur heen bouwen’, aldus Brinkman. Geluidswallen kunnen volgens hem aantrekkelijker worden gemaakt en een sociale functie krijgen, bijvoorbeeld voor recreatie en opslag. Verder kiest hij voor het ruimte maken op zee door industrie-eilanden voor het opwekken van windenergie en waterstofcentrales. ‘Door de eeuwen heen hebben we ‘gepolderd’ en land gewonnen en daar kunnen we ook mee door gaan.’

Vervolgdebatten
Tijdens de debattenreeks Meeting the Minds staat de vraag ‘Hoe besteedt u de komende vijf jaar 500 miljard euro om de wereld duurzamer te maken?’ centraal. ABN AMRO organiseert in totaal vier debatten in samenwerking met FD Intelligence.

De volgende debatten vinden plaats op donderdag 22 november 2007, 17 januari 2008 en 21 februari 2008. De bijeenkomsten vindt plaats op het schip ‘Ocean Diva’, Piet Heinkade te Amsterdam (tussen Passengers Terminal Amsterdam en restaurant Fifteen). Het debat begint om 19.45 uur (ontvangst vanaf 19.00 uur) en duurt tot 22.00 uur. Deelname is gratis.

Aanmelden via http://www.meetingtheminds.nl/.
De volgende debatten zijn op:
Donderdag 22 november: Gerd Leers, burgemeester Maastricht versus Wiebe Draijer, managing director McKinsey & Company Benelux
Donderdag 17 januari 2008: Rein Willlems, lid van de Eerste Kamer voor het CDA en voormalig president-directeur van Shell Nederland versus Peter Bakker, voorzitter van de Raad van Bestuur TNT NV
Donderdag 21 februari 2008: Bernard Wientjes, voorzitter van VNO-NCW versus Roel Pieper, hoogleraar e-commerce aan de Universiteit Twente en managing director Favonius Ventures

Een waterpyramide langs de snelweg

Langs de A13 bij Delft is vanaf donderdag een piramide te zien die water zuivert op zonne-energie. Het bijna negen meter hoge bouwwerk wordt normaal gesproken in ontwikkelingslanden opgebouwd om zout en vervuild water te destilleren. De bedenker, ingenieur Martijn Nitzsche, demonstreert zijn uitvinding deze maand wegens het lustrum van de TU Delft.
De waterpiramide is een grote witte tent met een grondoppervlakte van zo’n 650 vierkante meter, die vooral in de tropen, nabij de kust, wordt ingezet. Het zoute water dat in de piramide wordt gepompt, verdampt als overdag de zon op het doek schijnt en de lucht in de tent tot zo’n 75 graden oploopt. Het vuil en het zout blijven op de grond achter en het schone, zoete water druppelt langs de binnenkant van het doek om in een gootje te worden opgevangen.

,,In Afrika hebben wij twee projecten met de waterpiramide gerealiseerd. Binnenkort komen er nog vier in Azië bij”, aldus Nitzsche. De Wereldbank beloonde de Delftse ingenieur in 2006 met de innovatieprijs van 190.000 dollar voor zijn uitvinding.
De tent kan meer dan 1000 liter zuiver water per dag produceren. Voor de waterzuivering heeft de piramide nauwelijks energie nodig. De ventilator die de tent staande houdt en de waterpomp die het zoute water aanlevert, werken allebei op zonne-energie.
Ook de buitenkant van de tent wordt benut. Als het regent stroomt het water via een gootje naar een put, waar het kan worden opgeslagen voor drogere tijden.

Het project wordt gesponsord door Evides Waterbedrijf en Aqua for All.

Bron: ANP

Eerste reactie Nederlands regering op Klimaatrapport VN

Aanpassing aan klimaatverandering is noodzakelijk en dwingt ons tot actie en innovatie, hier maar ook in andere landen, waaronder ontwikkelingslanden.’ Dat zegt minister Verburg (LNV) namens het kabinet. Dit is een eerste reactie op het tweede klimaatrapport van de Verenigde Naties, dat op 6 april 2007 is gepresenteerd. Op 2 februari 2007 is het eerste rapport gepresenteerd. 
Dit lijkt mij eerlijk gezegd een inkoppertje. In elk geval wil het kabinet met het project ‘Schoner en zuiniger’ de uitstoot van broeikasgassen met 30% verminderen. Daarnaast wil men Nederland klimaatbestendig maken. Hierbij gaat het vooral om goede waterberging, verbindingszones tussen natuurgebieden, woningbouw in polders en het leefklimaat in binnensteden. Een schone taak dus voor de waterschappen, gemeenten en provincie.
Het volledige persbericht is hier te vinden.

Lekker weertje he?

Lentetemperaturen mid-december trekken ons uit onze dagelijkse sleur, klimaatsceptici hebben het moeilijk deze dagen. Na het alarmerend rapport van sir Nicholas Stern in opdracht van de Britse regering is er nu een brandbrief vanuit het bedrijfleven. (Ook) ik denk dat daar reden voor is, en ik weet dat de ondertekenaars zeker recht van spreken hebben. De milieuprestaties van de industrie zijn de afgelopen 20 jaar immers sterk verbeterd. En, raar maar waar, ook bedrijfsmanagers zijn mensen met zorgen over morgen.

“Nederland zal binnen de Europese Unie een strategie moeten ontwikkelen waarin innovatie gericht op hoogwaardige duurzame technologieën, kennisontwikkeling, en maatschappelijke betrokkenheid bij de natuurlijke systemen centraal staat. Dit om te voorkomen dat ons welzijn ondermijnd wordt door het verlies van ons fundament, de natuur.“

Zou het echt zo snel kunnen gaan met die klimaatsverandering? Ik mag hopen van wel. Wijzelf gaan de dans waarschijnlijk niet volledig ontspringen, maar onze kinderen gaan hier zeker veel last van krijgen. Hoezo hopen dan? Omdat het klimaateffect er nu eenmaal is. En we doen er vooralsnog maar weinig aan. Hoe meer mensen op korte termijn vervelende effecten ondervinden van klimaatverandering (in de eigen backyard dus), hoe meer bereidheid om collectief en individueel te doen wat nodig is. Gelukkig zijn er al talloze duurzame alternatieven beschikbaar. Je kunt al auto rijden tegen 1 op 40. Consuminderen is ok maar m.i. niet eens echt nodig, structureel consumanderen (anders consumeren) kan al voldoende zijn.

De SP is net afgehaakt voor het pluche, althans in combinatie met het CDA. Wordt het misschien toch de SP in een klimaatcoalitie met PvdA, Groen links, D66, PvdD en Christenunie die een echte andere weg gaat inslaan?